#DC_END, czyli krótki podręcznik przetrwania dla biznesów Data Center w Polsce

Data Center
infrastruktura IT
Piotr Smoleń
31.08.2017 Piotr Smoleń

Jeszcze 10 lat temu inwestycja w infrastrukturę Data Center wydawała się świetnym pomysłem. Biznesy internetowe wzrastały z ogromną prędkością, wraz z ich wzrostem rosła ilość przetwarzanych danych oraz potrzebna przestrzeń kolokacyjna, ceny za usługi Centrum Danych zapewniały szybkie zwroty z inwestycji, dominował optymizm. W Polsce również przeważały dobre nastroje, a polscy przedsiębiorcy tłumnie korzystali z środków unijnych, aby budować kolejne metry infrastruktury IT.

Z tamtych czasów głównym graczom rynku DC w Polsce pozostały jedynie „metry”, którymi się chwalą, oraz wiatr wiejący niejednokrotnie w pustych halach. Dziś biznes Data Center przestaje być biznesem telekomunikacyjno-infrastrukturalnym, a staje się stricte biznesem usługowym. Zasady gry rynkowej się zmieniają.

W dodatku trendy rynkowe zwróciły się przeciwko dominującym na rynku graczom – zarówno Data Center, ale również dystrybutorom IT. co będzie prowadzić nieuchronnie do erozji ich marż, jestem również przekonany, że wielu właścicieli infrastruktury finansujących się bankowo otrze się w najbliższych latach o bankructwo, a problemów nie unikną nawet liderzy tego rynku.

 

Co się stało?


Klient Enterprise coraz częściej „nie chce kupować browaru, aby napić się piwa” – mali Klienci przestali kupować samodzielnie serwery lata temu, a korporacje zaczynają stawiać na rozwiązania IaaS, PaaS czy SaaS obecnie. CIO w organizacjach zaczynają zdawać sobie sprawę, że samodzielne kupno sprzętu i trzymanie go u siebie lub w kolokacji nie tworzy żadnej wartości dodanej, a generuje wyższe koszty, ryzyko i wcale nie zapewnia większego bezpieczeństwa danych.

Pojawienie się graczy o hiperskali – jeżeli popatrzymy na dane finansowe czołowego przedstawiciela tzw. hyper-scale DC (Amazon), widzimy, że to najszybciej rosnący biznes w historii świata, który przy wielkości 12 miliardów dolarów w przychodach w 2016r., rósł z tempem 55% i wygenerował 3 miliardy USD zysku operacyjnego. Żeby to zobrazować w praktyce, sama tylko cloudowa dywizja Amazona mogłaby za swoje miesięczne zyski kupić 2-3 graczy wielkości lidera polskiego rynku DC (ATM)! Co więcej, w samym 2016 roku AWS wprowadził ponad 1000 nowych produktów. Jednym słowem – przewaga technologiczna i biznesowa graczy z hiper skalą działania będzie z czasem tylko wzrastać, a nieuchronnym jest, że prędzej czy później postawią swoje kontenery z DC również i w naszym zakątku Europy.

Problemy z siłą roboczą – w dzisiejszych realiach rynkowych zbudowanie i utrzymanie zespołu administratorskiego z pełnymi kompetencjami we wszystkich najpopularniejszych stackach technologicznych graniczy z cudem, a na pewno kosztuje bardzo dużo

Miniaturyzacja technologii – ze względu na miniaturyzację serwerów i mocy obliczeniowej, wielkie powierzchnie kolokacyjne nie są potrzebne. Obecnie w jednym rack można zmieścić ponad 1PB danych a wprowadzane technologie zwiększa gęstość o dwa rzędy wielkości.

DevOps i automatyzacja – Klientami Data Center coraz częściej stają się bezpośrednio deweloperzy, starający się (z różnym skutkiem!) automatyzować pracę działu utrzymania IT i administratorów

 

Kto jest wygranym/przegranym?


Zmiany rynkowe doprowadzą do erozji marż i problemów następujących graczy na rynku:

  • Tradycyjne, małe i średniej wielkości Data Center (zarówno w Polsce, jak i globalnie) – podmioty te najczęściej są jeszcze w cyklu spłacania inwestycji na budowę infrastruktury, w warunkach spadających cen i konkurencji z jednej strony rynku z tanimi graczami z hiper-skalą, a z drugiej z  wyspecjalizowanymi firmami eksperckimi. W tej konkurencji nie mają szans.
  • Dystrybutorzy IT bez wartości dodanej – zmiany nawyków klientów enterprisowych powodują, że coraz trudniej jest znaleźć „Reason to Exist” dla dystrybutorów IT, których jedyną wartością jest proces logistyczny.
  • Wielcy dostawcy sprzętu – wielkim dostawcom sprzętu coraz trudniej jest uzasadniać wysokie ceny dla swoich produktów, które są wynikiem wysokich kosztów marketingu i drogich kanałów sprzedaży, podczas gdy na koniec dnia, wszyscy operują głównie na tych samych podzespołach produkowanych w Chinach
  • Operatorzy telco – biznes telekomunikacyjny oferuje silnie homogeniczny produkt, którego marżowość w długim terminie nie będzie przekraczać kilku % powyżej stopy procentowej

Do wygranych zmian rynkowych należą:

  • Hiperskalowalne Data Center – Data Center/Public Clouds o odpowiedniej skali i szerokiej gamie produktowej będą w stanie generować wysokie marże przy szybkim tempie wzrostu
  • Firmy usługowe zajmujące się zarządzaniem infrastrukturą – firmy te przejmą znaczącą część łańcucha wartości dla Klientów szukających rozwiązań hybrydowych, wykorzystujących public cloud i dedykowane środowiska
  • Startupy budujący produkty i platformy około-devopsowe – pomimo wysokiego tempa tworzenia nowych produktów przez gigantów (AWS, Azure), na rynku wciąż jest miejsce na nowe narzędzia DevOpsowe, czy platformowe, dla których w przyszłości wspomniane podmioty mogą być doskonałymi kupującymi

 

Jeżeli jestem Data Center – co mogę zrobić, aby przetrwać?


Wystarczy przyjrzeć się dynamice zmian na rynku polskim, jak również globalnym, aby szybko dojść do wniosku, że dla biznesów Data Center w Polsce obecnie mamy ostatni dzwonek na błyskawiczną przebudowę strategii działania.

  • Strategia osiągnięcia hiperskali
    Strategia ta opiera się na istotnej inwestycji w zbudowanie infrastruktury IT, a następnie zbudowaniu narzędzi do samodzielnej obsługi przez Klientów. Gracz realizujący tę strategię zakłada, że jego przewaga skali ze względu na wielkość inwestycji, możliwość tańszych zakupów sprzętu/infrastruktury, jak również inwestycje w automatykę i zaawansowany software, pozwolą na obniżenie ceny i dominację rynkową nad podmiotami o mniejszej skali działania, które nie będą w stanie zaoferować istotnie wyróżniającej się propozycji wartości, a będą wyraźnie drożsi. Paradygmat tego modelu biznesowego zakłada niskie koszty obsługi klienta.
    W warunkach globalnych strategie tego typu realizowane są z sukcesem przez Amazona (AWS), Google (GE), Microsoft (Azure), ale też np. OVH. W warunkach polskich tego typu strategie nie mogą się powieść, ponieważ nie ma gracza o wystarczającym zapleczu kapitałowym, aby nawiązać konkurencję z graczami globalnymi, którzy nieuchronnie pojawią się na naszym rynku. Strategie dużych inwestycji w infrastrukturę realizuje częściowo Beyond, a wcześniej ATM, ale w mojej ocenie nie przyniosą one pożądanych zwrotów na kapitale.
  • Strategia All-in-One Service
    Jednym z kierunków rozwoju biznesu Data Center jest zmiana paradygmatu działania organizacji na firmę usługową i budowa własnych kompetencji administratorskich przez operatora data center. Operator tego typu oferować może usługi end-to-end dla Klienta korporacyjnego zaczynając od architektury docelowego rozwiązania infrastrukturalnego, przez wdrożenie. Dzięki zapewnieniu wysokiej jakości usług, szerokiego dostępu do kompetencji merytorycznych i kompleksowości jest w stanie otrzymywać cenę premium za swoje usługi. Wyzwaniem dla działania tego modelu jest zgromadzenie i utrzymanie odpowiedniej jakości zasobów osobowych, jak również skalowanie działalności bez utraty jakości obsługi klienta. Warto wspierać tego typu działalność sprytnym marketingiem B2B opierającym się na wykorzystaniu treści eksperckich.
    W warunkach polskich najbliżej realizacji takiej strategii jest 3S. Na świecie podobną strategię realizuje Rackspace.
  • Strategia skupienia się na jednym segmencie
    W Polsce nie ma operatora który podążył zachodnim modelem ograniczenia kosztów i skupienia się na podstawowej usłudze kolokacji dużych powierzchni. W tym modelu należy ograniczać koszty i przenosić je na wyspecjalizowanych operatorów małej kolokacji, serwerów dedykowanych, administracji. Taka piramida wykonawców wymusza optymalizację procesów, skupienie się na jednym produkcie i zmniejszenie bazy klientów. Można to porównać do produkcji energii elektrycznej skupionej w rękach niewielu mocno wyspecjalizowanych podmiotów o bardzo dużej skali działania.
  • Strategia marketplace
    Alternatywą strategią, którą wybraliśmy jako Data Space jest strategia platformowa, w której pozycjonujemy nasze Data Center jako marketplace, wykorzystując model biznesowy platformy. Nasza strategia opiera się na budowie silnego ekosystemu firm administratorskich o zróżnicowanej ekspertyzie i doświadczeniu oraz Klientów końcowych, którzy w ramach naszej oferty mogą zarówno w sposób automatyczny zbudować swoją infrastrukturę na zasobach prywatnych, jak również łatwo znaleźć wsparcie w tym procesie oraz w administracji bardziej specjalistycznymi środowiskami. Nasz rozwój opiera się na kooperacji z większą ilością firm oraz budowie komplementarnej oferty w oparciu o zasoby zewnętrzne.

Co stanie się z polskimi Data Center w ciągu 5-10 lat? Ciężko określić, jednak pewnym jest, że najbliższe czasy będą pełne wyzwań. W szczególności spodziewam się trudności obecnych liderów rynku pod względem m2 powierzchni, którzy nie zdążą z transformacją strategiczną w jednym z zarysowanych przeze mnie obszarów.

Przedstawione powyżej opinie stanowią osobisty pogląd autora.

Piotr Smoleń
Piotr Smoleń piotr.smolen@dataspace.pl Prezes Zarządu Data Space, Partner Zarządzający w funduszu venture capital Data Ventures.
General
Program partnerski dla adminów
Bezpieczeństwo IT
Scrubbing Center – tajemnicze rozwiązanie, które uchroni Twoje dane przed atakami hakerów?